ಜುಲೈ 23 ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ದಿನ. 1955ರ ಜುಲೈ 23ರಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ ದತ್ತೋಪಂತ್ ಬಾಪುರಾವ್ ಥೇಂಗಡಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘ (BMS), ಇಂದು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಏಳು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಈ ಪಯಣವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ, ಶ್ರಮದ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸುದೀರ್ಘ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ದೇಶದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಿಂತ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕನನ್ನು ಕೇವಲ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮನಗಂಡು ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪನೆ ನಡೆಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಪೂಜ್ಯ ದತ್ತೋಪಂತ್ ಥೇಂಗಡಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೇಂದ್ರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕ ತತ್ವದ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿಗೆ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಿಂತನೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡಿದ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವರದು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ; ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಕ್ಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದೂ ಆಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘದ ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಮೂರು ಮೂಲ ತತ್ವಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ – “ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕಾರ್ಮಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ.” ಈ ಮೂರು ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಗ್ರ ದರ್ಶನ ಅಡಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆಯಬೇಕು, ಆದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಂಘಟಿತರಾಗಬೇಕು, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿತವನ್ನು ಮರೆತು ಅಲ್ಲ. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಫಲ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ತಲುಪಬೇಕು. ಈ ಸಮನ್ವಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘವು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ – ಈ ಮೂರೂ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಸಂವಾದ, ನಂತರ ಸಮನ್ವಯ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೋರಾಟ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಪದ್ಧತಿಯು ಸಂಘಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಸಹ ಸಂಘದ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ.
1955ರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಕಚೇರಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘ ಇಂದು ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ವಿಮೆ, ರೈಲ್ವೆ, ಸಾರಿಗೆ, ವಿದ್ಯುತ್, ಉಕ್ಕು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಬಂದರು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೃಷಿ, ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯ, ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು, ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೇವಲ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಶಿಸ್ತು, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಯಶಸ್ವಿ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘವು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ದೇಶದ ಹಿತವೇ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದೆ. 1962ರ ಚೀನಾ ಯುದ್ಧ, 1965 ಮತ್ತು 1971ರ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧಗಳು, ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಸಂಘರ್ಷ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹಿತವನ್ನು ಪರಮೋನ್ನತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಗಿಗ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಒಪ್ಪಂದ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯೋಗ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣವು ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೂ ತಂದಿವೆ. ಅಸಂಘಟಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಾಗೂ ಯುವಜನರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ನ್ಯಾಯಯುತ ವೇತನ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತವು ಇಂದು “ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ–2047” ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕನಸು ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಬಂಡವಾಳ ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು; ಕಾರ್ಮಿಕನ ಕೌಶಲ್ಯ, ಶಿಸ್ತು, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮವೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘ ಏಳು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತ್ತು; ಇಂದಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ಜುಲೈ 23ರ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವಲ್ಲ; ಅದು ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಿನ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ, ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬಂದರು, ರೈಲುಮಾರ್ಗ, ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಬೆವರು ಅಡಗಿದೆ. ಆ ಬೆವರಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘದ 71 ವರ್ಷಗಳ ಪಯಣವು ನಮಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ – ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಲವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲವಾಗಬೇಕು; ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅವನಿಗೆ ಗೌರವ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಭಾರತದ ಕನಸು ಕಾರ್ಮಿಕನ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಮದ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಈ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನದಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಗತಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಹೆಜ್ಜೆ ದೃಢವಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವೂ ದೃಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘದ 71 ವರ್ಷಗಳ ಪಯಣವು ಇದೇ ಶಾಶ್ವತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾರುತ್ತಿದೆ.
ವಕೀಲರು,
ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷರು
ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
